اشخاص حقیقی و چالش ارزش افزوده

اشخاص حقیقی و چالش مالیات ارزش افزوده

از نیمه سال ۱۳۸۷ که نظام جدید مالیات و عوارض بر ارزش افزوده در کشور اجراء گردید عمده توان سازمان امور مالیاتی در مواجهه با حقوقی ها بوده است و با توجه به فراخوان هایی که حقیقی ها را هم ملزم به تمکین از این نظام مالیاتی میکرده کمتر بدان پرداخته شده.

هم اکنون که چندی از اعلان هفتمین فراخوان ثبت نام در نظام مالیاتی ارزش افزوده میگذرد این مطلب مسجل شده که همه اشخاص حقوقی صرف نظر از نوع نوع فعالیت یا میزان فروش مشمول هستند . فراخوان هفتم پرونده حقوقی ها را میبندد و شرکتهای موجود و آنها که در آینده ثبت میشوند (از ۱۳۹۵/۷/۱) به بعد را مشمول قلمداد میکند

در نظام مالی و مالیاتی ایران به دلیل عدم وجود شفافیت در همه حوزه ها چه دولتی و چه بانکی و … و وجود درآمدهای نفتی سرشار موضوع حسابرسی از اقتصاد کلان را از اولویت خارج کرده است و آن بخش از اقصاد که طرف حساب دستگاه مالیاتی قرار داشته بخشی از درآمد حقوقی ها و البته مالیاتهای مقطوعی مثل مالیات نقل انتقال املاک و خودرو بوده است

این مطالب از اینرو مطرح میگردد که بگوییم دولت اگر هم میخواسته با حقیقی ها مواجه شود بازهم بدلیل عدم شفافیت این بخش از اقتصاد نمیتوانسته چرا که زیر ساخت جمع آوری اطلاع و راستی آزمایی از اظهارنامه ها و مهمتر از آن ابزار شناسایی مودیان حقیقی را نداشته است.

 

حال به بررسی موضوع اصلی میپردازیم و سوال را مشخص تر و جزئی تر مطرح میکنیم که اشخاص حقیقی در مواجهه با فرخوانهای ارزش افزوده چکونه باید برخورد کنند؟ هم اکنون هر هفت مرحله را با تمرکز بر روی حقیقی ها بررسی میکنیم:

فراخوان اول :

دراین مرحله قانون گذار تفکیکی بین اشخاص حقیقی و حقوقی قائل نشده و چهار شرط را عنوان کرده اول واردکنندگان دوم صادر کنندگان و سوم آنها که فروش آنها در کل سال ۱۳۸۶ سیصد میلیون تومان و بالاتر بوده و چهارم آنها که مجموع فروش پنج ماهه اول سال ۱۳۸۷ یکصد و بیست و پنج میلیون تومان و بالاتر میباشد از اول مهر ۱۳۸۷ مشمول خواهند بود

حال خواننده گرامی را به چند نکته توجه میدهم : اول آنکه از بین چهار شرط فوق دو تای اول آن مربوط به دارندگان کارت بازرگانی صرف نظر از نوع فعالیت و میزان فروش ایشان میباشد و شرط سوم نیز تابعی از برگ تشخیص تمکین شده توسط مودی برای سال مالی ۱۳۸۶ خواهد بود و شرط چهارم نیز بستگی به دفاتر مودی (حقیقی یا حقوقی) دارد که جمع فروش به حدنصاب شرط چهارم میرسد یا خیر؟

دوم آنکه مقنن برای اشخاصی که بعد از شهریور ۱۳۸۷ به حدنصابهای مقرر در بند سوم و چهارم فراخوان برسند تکلیفی مشخص نکرده پس بنابراین این دسته اشخاص مشمول نخواهند بود و دارندگان کارت بازرگانی هر زمان که کارت دریافت کنند مشمول میشوند

 

فراخوان دوم :

در مرحله دوم نیز تفاوتی بین اشخاص حقیقی و حقوقی وجود ندارد بلکه نوع شغل صرف نظر از میزان فروش ملاک عمل قرار گرفته است . نکته مهم اینکه این فراخوان از نوع ماضی استمراری است بدین معنا که فعالان اقتصادی که هم اکنون به این مشاغل اشتغال دارند و همه کسانی که در اینده به این مشاغل میپبوندند از همان بدو شروع مشمول هستند

۱) كارخانه‌ها و واحدهاي توليدي كه براي آنها جواز تأسيس و پروانه‌ي بهره‌برداري از وزارتخانه‌ي ذيربط صادر شده يا مي‌شود (واحدهای تولیدی بدون مجوز مشمول نیستند) ۲( بهره‌برداران معادن؛ ۳ارائه دهندگان خدمات حسابرسي، حسابداري و دفترداري و همچنين خدمات مالي؛ ۴)حسابداران رسمي شاغل و موسسات حسابرسي عضو جامعه حسابداران رسمي ايران (سایر موسسات خدمات مالی بدون مجوز مشمول نیستند) ۵(ارائه دهندگان خدمات مديريتي و مشاوره‌اي (مشاوره در هر زمینه ای میتواند باشد) ۶( ارائه دهندگان انواع خدمات انفورماتيك، رايانه‌اي اعم از سخت افزاري، نرم افزاري و طراحي سيستم؛ ۷( متل‌ها و هتل‌هاي سه ستاره و بالاتر؛ ۸( بنكداران، عمده فروش‌ها، فروشگاه‌هاي بزرگ، واسطه‌هاي مالي، نمايندگان توزيع كالاهاي داخلي و وارداتي و صاحبان انبارها؛ ۹( نمايندگان موسسه‌هاي تجاري و صنعتي، اعم از داخلي و خارجي؛ ۱۰( مؤسسات حمل و نقل موتوري و باربري داراي مجوز از مراجع ذيربط، زميني، دريايي و هوايي باربري (به استثناء واحدهايي كه صرفاً به امر حمل و نقل مسافر اشتغال دارند)؛ ۱۱( مؤسسات مهندسي و مهندسي مشاور؛ ۱۲) مؤسسات تبليغاتي و بازاريابي.

مشاغل فوق از اول مهر ۱۳۸۸ و بعد از آن هر زمان که موجودیت یابند مشمول هستند

 

فراخوان سوم :

تمرکز مرحله سوم نیز بر روی حقیقی ها و حقوقی هاست و میزان فروش صرف نظر از شغل و پیشه ای که دارند را هدف قرار داده است. لذا کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی در صورتي كه در سال ۱۳۸۷ يا ۱۳۸۸ مجموع فروش كالاها و ارائه خدمات آنها سیصد میلیون تومان و بالاتر ‌باشد، مشمول مرحله سوم و مکلف به اجراي قانون  از ابتدای سال ۱۳۸۹  خواهند بود

در اینجا نیز مقنن صرفا فروش سال ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ را ملاک دانسته و اگر شخص حقیقی بعد از تاریخ های مقرر به آستانه مبلغ مذکور برسد مشمول نخواهد بود.

 

فراخوان چهارم :

در این مرحله تمرکز اصلی بر روی شغل و پیشه مودیان میباشد و این دسته از مودیان از ۱۳۸۹/۷/۱ مشمول اجرا و تمکین از این نظام مالیاتی هستند

۱( صاحبان كارگاه هاي صنعتي (اعم از صنفي و غير صنفي كه داراي حداقل برق سه فاز ۵۰ آمپر باشد) (در اینجا داشتن هرگونه مجوز کسب و پیشه ملاک نیست) ۲( فروشندگان طلا و جواهر۳( فروشندگان آهن‌آلات ۴( صاحبان تالارهاي پذيرائي و رستورانها ۵( صاحبان متل و هتل‌هاي يك و دوستاره و هتل آپارتمان ۶( صاحبان نمايشگاهها و فروشگاههاي خودرو و بنگاه معاملات املاك ۷( صاحبان تعميرگاههاي مجازخودرو ۸( چاپخانه‌ داران ۹( صاحبان دفاتراسناد رسمي ۱۰( صاحبان مراكز ارتباطات رايانه‌اي، دفاتر خدمات ارتباطي (دفتر خدمات مشتركين تلفن همراه و آژانس‌هاي پستي) و دفاتر خدمات دولت الكترونيك (پليس+۱۰ ) و دفاتر خدمات الكترونيك شهر۱۱( صاحبان دفاترخدمات مسافرتي و جهانگردي ۱۲) صاحبان سينماها، تماشاخانه‌هاو مكانهاي تفريحي و ورزشي

در این مرحله نیز ضروریست اطلاع رسانی شود که همه شاغلین به فعالیتهای فوق و همه کسانی که بعد ها به این فعالیتها اشتغال خواهند داشت از اول مهر ۱۳۸۹ و بعد از آن مشمول خواهند بود

 

فراخوان پنجم :

این مرحله صرفا مختص حقوقی هاست و برای حقیقی ها دستورالعملی وجود ندارد

 

فراخوان ششم :

صرفنظر از مبلغ فروش سالانه و صرفا فعالان  و عرضه کنندگان در چلوکبابی‌ها، سالن‌ های غذاخوری، سفره خانه های سنتی و اغذیه فروشی‌ های زنجیره ای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز چه حقیقی و چه حقوقی از مشمول نظام مالیاتی ارزش افزوده هستند .

در این فراخوان نیز همه شاغلان کنونی و فعالان آتی از ابتدای سال ۱۳۹۴ و بعد از آن (به هنگام ورود به رسته شغلی فوق الذکر ) مشمول نظام مالیاتی ارزش افزوده هستند

 

فراخوان هفتم :

این مرحله صرفا مختص حقوقی هاست و برای حقیقی ها دستورالعملی وجود ندارد

 

تاکنون از هفت مرحله از فراخوان های صادره پنج مرحله (مراحل ۱-۲-۳-۴-۶) آن مشترکاء بین حقیقی ها و حقوقی ها بوده مراحل ۵ و۷ آن منحصرا برای حقوقی ها . با این هفت مرحله دقیقا همه اشخاص حقوقی مشمول هستند ولی عمده اشخاص حقیقی و اصناف که مبلغ تشخیصی فروش سالانه یا فعالیت آنها  در بالا ذکر نشده هنوز الزام قانونی نسبت به ثبت نام ندارند و مشمول نیستند

آن دسته از فراخوانهایی که نوع فعالیت اشخاص حقیقی را ملاک مشمولیت قرارداده مثل بند اول و دوم فراخوان مرحله اول و فراخوان مرحله ۲-۴ و ۶ وضعیت شفاف تری را ایجاد میکنند  و فراخوانهایی که صرفا به مبلغ فروش میپردازند مثل بند سوم و چهارم فراخوان مرحله اول و سوم همواره به دلیل ناشخص بودن فروش تشخیصی ایجاد تردید میکنند

سوال : میزان فروش ملاک عمل سازمان امور مالیاتی برای اشخاص حقیقی که عمدتا مشاغل و اصناف هستند چگونه مشخص میشود؟

پاسخ : فروش ابرازی توسط مودی طی اظهارنامه مشخص میگردد و حوزه مالیاتی پس از رسیدگی نسبت به مبلغ مشخصی مالیات عملکرد قابل پرداخت به توافق (یا عدم توافق) میرسد و میزان فروش منتج از همین مبلغ مالیات تشخیصی است و نه مبلغ ابرازی توسط مودی . پس برای اطمینان از مبلغ فروش پرونده مالیات عملکرد باید بررسی شود

 

سوال : بازه زمانی مشخص شدن فروش تشخیصی (زمان رسیدگی به پرونده عملکرد) با تاریخ مشمولیت همزمان نیست و ممکن است بعد از اتمام مهلت ثبت نام در ارزش افزوده به واسطه مشخص شدن فروش مشمول و متضرر شویم؟

این مشکل برای حقیقیها وجود دارد و ایشان زمانی متوجه میشوند مشمول هستند که حداقل ۱۸ ماه از مهلت ثبت نام گذشته و مشمول اصل و جریمه مالیات و عوارض بر ارزش افزوده خواهند بود این درحالیست که تا کنون هیچ مبلغی نیز از خریداران نگرفته اند

 

سوال : مرور زمان در نظام مالیاتی ارزش افزوده چگونه است . میشود نسبت به موضوع بی تفاوت بود ؟

طبق ماده ۱۳ قانون تجارت و ماده ۳۴ قانون ارزش افزوده تجار بایستی تا ده سال پاسخگوی دفاتر خویش باشند و نسبت به نگهداری آنها اقدام نمایند .دوم اینکه تاخیر در رسیدگی و عدم اطلاع اشخاص از قوانین و عدم اجرای آن توسط مودی منافع بیشتر دستگاه مالیات ستان را فراهم میکند مودی را مشمول جریمه هایی چند برابر اصل مالیاتی میکند (مراجعه کنید به ماده ۲۲ و ۲۳ قانون ارزش افزوده)

 

نتیجه گیری :

اشخاص از دو کانال میتوانند مشمول یا غیر مشمول در نظام مالیات ارزش افزوده باشند

اول) نوع فعالیت

ب) مبلغ فروش تشخیصی

حال اینکه یک فعال اقتصادی پرونده مالیات عملکرد نداشته باشد و سازمان امور مالیاتی توانایی تشخیص کسب و کار ایشان را نداشته باشد از دایره این قوانین خارج است و شمولیت ایشان منوط به شناسایی اش مثلا از طریق سرکشی به حسابهای بانکی و یا … خواهد بود

اشخاص حقیقی از حیث مبلغ فروش

فروش سال ۱۳۸۶ مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان یا بیشتر

مرحله اول

۱۳۸۷/۷/۱

فروش پنج ماهه اول سال ۱۳۸۷ مبلغ ۱۲۵ میلیون تومان یا بیشتر

فروش سال ۱۳۸۷ یا ۱۳۸۸ مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان یا بیشتر

مرحله سوم

۱۳۸۹/۱/۱

اشخاص حقیقی از حیث  نوع فعالیت شغلی

دارندگان کارت بازرگانی (وارد کنندگان و صادر کنندگان)

مرحله اول

۱۳۸۷/۷/۱

۱)كارخانه‌ها و واحدهاي توليدي كه براي آنها جواز تأسيس و پروانه‌ي بهره‌برداري از وزارتخانه‌ي ذيربط صادر شده يا مي‌شود (واحدهای تولیدی بدون مجوز مشمول نیستند) ۲) بهره‌برداران معادن؛ ۳) ارائه دهندگان خدمات حسابرسي، حسابداري و دفترداري و همچنين خدمات مالي؛ ۴) حسابداران رسمي شاغل و موسسات حسابرسي عضو جامعه حسابداران رسمي ايران (سایر موسسات خدمات مالی بدون مجوز مشمول نیستند) ۵) ارائه دهندگان خدمات مديريتي و مشاوره‌اي (مشاوره در هر زمینه ای میتواند باشد) ۶) ارائه دهندگان انواع خدمات انفورماتيك، رايانه‌اي اعم از سخت افزاري، نرم افزاري و طراحي سيستم؛ ۷) متل‌ها و هتل‌هاي سه ستاره و بالاتر؛ ۸) بنكداران، عمده فروش‌ها، فروشگاه‌هاي بزرگ، واسطه‌هاي مالي، نمايندگان توزيع كالاهاي داخلي و وارداتي و صاحبان انبارها؛ ۹) نمايندگان موسسه‌هاي تجاري و صنعتي، اعم از داخلي و خارجي؛ ۱۰) مؤسسات حمل و نقل موتوري و باربري داراي مجوز از مراجع ذيربط، زميني، دريايي و هوايي باربري (به استثناء واحدهايي كه صرفاً به امر حمل و نقل مسافر اشتغال دارند)؛ ۱۱) مؤسسات مهندسي و مهندسي مشاور؛ ۱۲) مؤسسات تبليغاتي و بازاريابي

مرحله دوم

۱۳۸۸/۷/۱

۱( صاحبان كارگاه هاي صنعتي (اعم از صنفي و غير صنفي كه داراي حداقل برق سه فاز ۵۰ آمپر باشد) (در اینجا داشتن هرگونه مجوز کسب و پیشه ملاک نیست) ۲) فروشندگان طلا و جواهر۳) فروشندگان آهن‌آلات ۴) صاحبان تالارهاي پذيرائي و رستورانها ۵) صاحبان متل و هتل‌هاي يك و دوستاره و هتل آپارتمان ۶) صاحبان نمايشگاهها و فروشگاههاي خودرو و بنگاه معاملات املاك ۷) صاحبان تعميرگاههاي مجازخودرو ۸) چاپخانه‌ داران ۹) صاحبان دفاتراسناد رسمي ۱۰) صاحبان مراكز ارتباطات رايانه‌اي، دفاتر خدمات ارتباطي (دفتر خدمات مشتركين تلفن همراه و آژانس‌هاي پستي) و دفاتر خدمات دولت الكترونيك (پليس+۱۰ ) و دفاتر خدمات الكترونيك شهر۱۱) صاحبان دفاترخدمات مسافرتي و جهانگردي ۱۲) صاحبان سينماها، تماشاخانه‌هاو مكانهاي تفريحي و ورزشي

مرحله چهارم

۱۳۸۹/۷/۱

چلوکبابی‌ها، سالن‌ های غذاخوری، سفره خانه های سنتی و اغذیه فروشی‌ های زنجیره ای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز

مرحله ششم

۱۳۹۴/۱/۱

 

 

The Writer: Mohsen Hamzeiy

A graduate of Bachelor of Accounting and MBA and DBA Student Executive

Financial and Tax Consultant

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به گفتگو ملحق بشید ؟
در صورت تمایل همکاری کنید !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + 20 =