هزینه قابل قبول مالیاتی

بررسی هزینه های قابل قبول و مدیریت سود

 

این موسسه در راستای وظیفه ذاتی که برای خویش تعریف نموده علاقه منداست برخی از قواعد و مفاد قانونی را برای مخاطبان خویش به نحو سلیس و روان تری بازخوانی نماید لذا در این یادداشت تلاش میشود در خصوص هزینه های قابل قبول مالیاتی مطالبی ایراد شود لذا کلیت مباحت در سه بخش عمده طرح میشود

اول : تعریف و تبیین مفهوم هزینه

دوم : تعریف هزینه های قابل قبول سازمان امور مالیاتی

سوم : مهمترین مصادیق هزینه های قابل قبول با ذکر عنوان و تشریح مختصری از آنها

 توضیح اینکه مطالب بر اساس قوانین و مقررات مالیاتی با محوریت «قانون مالیاتهای مستقیم» (با آخرین اصلاحات مصوب ۳۱ تیر ۱۳۹۴) ایراد میشود.

اول : تعریف و تبیین مفهوم هزینه

در اصطلاح اقتصاد نظری عبارتست از مجموع پرداخت‌هایی که یک واحد تولیدی برای سرمایه، زمین، کار و نیز مدیریت به‌عمل می‌آورد واژه  cost معادل لاتین ودر لغت به‌معنای هزینه است ، و از نظر حسابداری بهای کالاها و خدماتی است که در عملیات یک موسسه برای کسب درآمد به مصرف می رسد. هر موسسه در انجام عملیات خود متحمل هزینه هایی از قبیل حقوق و دستمزد و آب و برق مصرفی؛ اجاره محل؛ مواد و سربار و سایر هزینه ها می شویم که در واقع این هزینه ها سود و نهایتا سرمایه راکاهش می دهند ولی برای کسب درآمد اجتناب ناپذیرند

با کمي تأمل و بررسي به پيرامون خود ملاحظه مي‌کنيم که حتي کوچک‌ترين بنگاه‌هاي اقتصادي نيز براي تحصيل درآمد، نيازمند صرف هزينه هستند، در اين ميان فعالان اقتصادي که خواهان سودهاي سرشار و فراوان هستند، باید هزينه‌هاي گزافي را نيز متحمل شوند.

دوم : تعریف هزینه های قابل قبول سازمان امور مالیاتی

از آن جایي که بين درآمدها و هزينه‌هاي بنگاههاي اقتصادي رابطه معکوسي وجود دارد، بدين معني که هر چه هزينه‌ها فزوني گيرد، به همان ميزان از درآمدها و در نتیجه سود و درآمد مشمول مالیات کاسته میشود. بر همين اساس، سازمان امور مالیاتی به عنوان یک دستگاه حاکمیتی و مالیات ستان تلاش میکند تا چهار چوبی ولو نظری برای کنترل این هزینه ها و با هدف جلوگیری از کاهش سود و نهایتا وصولیهای خویش ایجاد نماید. البته این انگیزه برای   تعدادي از فعالان اقتصادي وجود دارد که به منظور کاهش ماليات‌هاي خويش هزينه‌هاي خود را بيش از واقع در دفاتر و اسناد و مدارک نشان دهند.

پس بنابر این بيشتر توجه حاکمیت بر هزینه ها معطوف است که تأثير کاهنده بر درآمدهاي موديان داشته، از اين‌رو، رسیدگی به دفاتر مودیان با برگشت هزینه ها همراه است که از این عمل مالیات مطلوبتری حاصل شود

به همين منظور قانون‌گذار براي حل و فصل اين موضوع و نيز آگاهي موديان از هزينه‌هاي مورد قبول سازمان امور مالياتي، فصل دوم از باب چهارم قانون ماليات‌ها را به هزينه‌هاي قابل‌قبول اختصاص داده است تا راه را بر اعمال سلیقه از هر دوطرف ببندد .

هزينه‌هاي قابل‌قبول، هزينه‌هايي است که در حدود متعارف متکي به مدارک بوده و منحصراً مربوط به تحصيل درآمد موسسه در دوره مالي مربوط با رعايت حدنصاب‌هاي مقرر باشد. گفتني است در مواردي که هزينه‌اي در قانون ماليات‌ها پيش بيني نشده يا بيش از نصاب‌هاي مقرر بوده، ولي پرداخت آن به موجب قانون يا مصوبه هيات وزيران صورت گرفته باشد قابل‌قبول خواهد بود. ضمناً هزينه‌هاي مربوط به درآمدهايي که به موجب قانون ماليات‌هاي مستقيم از پرداخت ماليات معاف يا مشمول ماليات با نرخ صفر بوده يا با نرخ مقطوع محاسبه مي‌شود، به عنوان هزينه‌هاي قابل‌قبول مالياتي شناخته نمي‌شوند.

سوم : مهمترین مصادیق هزینه های قابل قبول با ذکر عنوان و تشریح مختصری از آنها

۱) پذيرش هزينه‌هاي پرداختي قابل‌قبول مالياتي موضوع قانون ماليات‌ها که به شيوه تهاتري انجام نشود از مبلغ پنجاه ميليون (۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰) ريال به بالا منوط به پرداخت يا تسويه وجه آن از طريق سامانه (سيستم) بانکي خواهد بود

نکته: براساس استعلام از دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی طی شماره  10793/232/ص و تاریخ ۱۳۹۵/۶/۲۳ خرج چکهای مشتری برای این قبیل خریدها مطابقت با قانون نداشته و هزینه قابل قبول نخواهد بود

۲) قيمت خريد کالاي فروخته شده و يا قيمت خريد مواد مصرفي در کالا و خدمات فروخته شده که اثبات آن از طریق وجود سیستم حسابداری بهای تمام شده و نگهداری موجودی مواد و کالا و محصول از طریق سیستمهای انبار امکان پذیر است

۳) هزينه‌هاي استخدامي متناسب با خدمت کارکنان براساس مقررات استخدامي مؤسسه به شرح زير:

۳-الف) حقوق يا مزد اصلي و مزاياي مستمر اعم از نقدي يا غير نقدي (مزاياي غير نقدي به قيمت تمام شده براي کارفرما)

۳-ب) مزاياي غير مستمر اعم از نقدي و غير نقدي از قبيل خواربار، بهره وري، پاداش، عيدي، اضافه کار، هزينه سفر و فوق‌العاده مسافرت که طی دستورالعمل اصلاحی ۱۳۸۷/۱/۱۹مبلغ هزینه اقامت مدیران و بازرسان و کارکنان شرکت‌های تولیدی جمعاً در هر سال حداکثر چهار ماه به قرار روزی دو میلیون (۲٫۰۰۰٫۰۰۰) ریال تعیین شده است

۳-ج) هزينه‌هاي بهداشتي و درماني و وجوه پرداختي بابت بيمه‌هاي بهداشتي و عمر و حوادث ناشي ازکار کارکنان.

۳-د) حقوق بازنشستگي، وظيفه، پايان خدمت طبق مقررات استخدامي مؤسسه و خسارت اخراج و بازخريد طبق قوانين موضوعه مازاد بر مانده حساب ذخيره مربوط.

۳-هـ) وجوه پرداختي به سازمان تأمين اجتماعي طبق مقررات مربوط و همچنين تا ميزان سه درصد (۳%) حقوق پرداختي سالانه بابت پس انداز کارکنان

۳-و) معادل يک ماه آخرين حقوق و دستمزد و همچنين ما به التفاوت تعديل حقوق سنوات قبل که به منظور تأمين حقوق بازنشستگي و وظيفه و مزاياي پايان خدمت، خسارت اخراج و بازخريد کارکنان مؤسسه ذخيره مي‌شود در اینجا قانون گذار مجوز به روز کردن حساب سنوات پرسنل ترک کار نکرده بر اساس حقوق سال حقوق و مزایای حضور شان را داده است

۳-ز) پرداختي به بازنشستگان موسسه حداکثر تا سقف يک دوازدهم معافيت قانون ماليات‌هاي مستقيم

۴) کرايه محل مؤسسه در صورتي که اجاري باشد مال الاجاره پرداختي طبق سند رسمي یا غیر رسمی مطالبق مفاد ماده قانونی و در غير اينصورت در حدود متعارف.

۵) اجاره بهاي ماشين آلات و ادوات مربوط به مؤسسه در صورتي که اجاري باشد.

۶) مخارج سوخت، برق، روشنائي، آب و مخابرات و ارتباطات.

۷) وجوه پرداختي بابت انواع بيمه مربوط به عمليات و دارايي مؤسسه ، انواع بیمه نامه های مسئولیت کارفرما در قبال حوادث و کارکنان و اموال و دارائیهای موسسه

۸) حق الامتياز پرداختي و همچنين حقوق وعوارض و ماليات‌هايي که به سبب فعاليت مؤسسه به شهرداري‌ها و وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي و وابسته به آن‌ها پرداخت مي‌شود (به استثناي ماليات بر درآمد و ملحقات آن و ساير ماليات‌هايي که مؤسسه به موجب مقررات قانون مالياتها ملزم به کسر از ديگران و پرداخت آن مي‌باشد و همچنين جرايمي که به دولت و شهرداري‌ها پرداخت مي‌گردد).

۹) هزينه‌هاي تحقيقاتي، آزمايشي و آموزشي، خريد کتاب و نشريات و لوح‌هاي فشرده، هزينه‌هاي بازاريابي، تبليغات و نمايشگاهي مربوط به فعاليت موسسه.

۱۰) هزينه‌هاي مربوط به جبران خسارت وارده مربوط به فعاليت ودارايي مؤسسه مشروط براين که:

اولاً) وجود خسارت محقق باشد.

ثانياً) موضوع و ميزان آن مشخص باشد.

ثالثاً) طبق مقررات قانون يا قراردادهاي موجود جبران آن به عهده ديگري نبوده يا در هر صورت از طريق ديگر جبران نشده باشد.

باید یادآور شد که در صورت بروز خسارت اطلاع رسانی به سازمان امور مالیاتی جهت بازدید و تهیه گزارش در کنار گزارشات سایر نهاد ها به عنوان مثال آتش نشانی یا نیروی انتظامی یا مراکز درمانی بسیار مفید فایده خواهد بود.

۱۱) هزينه‌هاي فرهنگي، ورزشي و رفاهي کارگران پرداختي به وزارت کار و امور اجتماعي حداکثر معادل ده هزار (۱۰٫۰۰۰) ريال به ازاي هر کارگر.

۱۲) ذخيره مطالباتي که وصول آن مشکوک باشد مشروط بر اين که:

اولاً) مربوط به فعاليت مؤسسه باشد.

ثانياً) احتمال غالب براي لاوصول ماندن آن موجود باشد.

ثالثاً) در دفاتر مؤسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد تا زماني که طلب وصول گردد يا لاوصول بودن آن محقق شود.

۱۳) زيان اشخاص حقيقي يا حقوقي که ازطريق رسيدگي به دفاتر آن‌ها و با توجه به مقررات احراز گردد، از درآمد سال يا سال‌هاي بعد استهلاک پذير است.

۱۴) هزينه‌هاي جزئي مربوط به محل مؤسسه که عرفاً به عهده مستأجر است درصورتيکه اجاري باشد.

۱۵) هزينه‌هاي مربوط به حفظ و نگهداري محل مؤسسه درصورتي‌که ملکي باشد.

۱۶) مخارج حمل و نقل.

۱۷) هزينه‌هاي اياب و ذهاب، پذيرائي و انبارداري.

۱۸) حق الزحمه هاي پرداختي متناسب با کار انجام شده از قبيل حق العمل- دلالي- حق الوکاله- حق المشاوره- حق حضور- هزينه حسابرسي وخدمات مالي و اداري و بازرسي، هزينه نرم افزاري، طراحي و استقرار سيستم‌هاي مورد نياز مؤسسه، ساير هزينه‌هاي کارشناسي در ارتباط با فعاليت مؤسسه و حق الزحمه بازرس قانوني.

۱۹) سود، کارمزد و جريمه‌هايي که براي انجام عمليات مؤسسه به بانک‌ها، صندوق تعاون، صندوق‌هاي حمايت از توسعه بخش کشاورزي و همچنين مؤسسات اعتباري غيربانکي مجاز و شرکتهاي واسپاري (ليزينگ) داراي مجوز از بانک مرکزي پرداخت شده يا تخصيص يافته باشد.

۲۰) بهاي ملزومات اداري و لوازمي که معمولاً ظرف يک سال از بين مي‌روند.

۲۱) مخارج تعمير و نگاهداري ماشين آلات و لوازم کار و تعويض قطعات يدکي که به عنوان تعمير اساسي تلقي نگردد.

۲۲) هزينه‌هاي اکتشاف معادن که منجر به بهره برداري نشده باشد.

۲۳) هزينه‌هاي مربوط به حق عضويت و حق اشتراک پرداختي مربوط به فعاليت مؤسسه.

۲۴) مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن از طرف مؤدي مازاد برمانده حساب ذخيره مطالبات مشکوک الوصول.

۲۵) زيان حاصل از تسعير ارز براساس اصول متداول حسابداري مشروط براتخاذ يک روش يکنواخت طي سالهاي مختلف از طرف مؤدي.

۲۶) ضايعات متعارف توليد.

۲۷) ذخيره مربوط به هزينه‌هاي پرداختني قابل‌قبول که به سال مورد رسيدگي ارتباط دارد.

۲۸) هزينه‌هاي قابل‌قبول مربوط به سال‌هاي قبل که پرداخت يا تخصيص آن درسال مالياتي مورد رسيدگي تحقق مي‌يابد.

۲۹) هزينه خريد کتاب و ساير کالاهاي فرهنگي – هنري براي کارکنان و افراد تحت تکفل آن‌ها تا ميزان حداکثر ۵ درصد (۵%) معافيت مالياتي موضوع ماده (۸۴) قانون ماليات‌هاي مستقيم به ازاي هر نفر.

۳۰) ذخيره مربوط به خدمات پس از فروش (گارانتي) اشخاص حقوقي

شايان ذکر است، هزينه‌هاي ديگري که مربوط به تحصيل درآمد مؤسسه تشخيص داده مي‌شود و در اين ماده پيش بيني نشده است به پيشنهاد سازمان امور مالياتي کشور و تصويب وزير امور اقتصادي و دارائي جز هزينه‌هاي قابل‌قبول پذيرفته مي‌شود.

همچنين مديران و صاحبان سرمايه اشخاص حقوقي درصورتي‌که داراي شغل موظف در مؤسسات مذکور باشند جزء کارکنان مؤسسه محسوب خواهند شد ولي در مؤسساتي که غير اشخاص حقوقي باشند حقوق و مزاياي صاحب مؤسسه و اولاد تحت تکفل و همسر نامبرده به‌استثناي هزينه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل که مشمول مقررات جزء (ب) بند (۲) اين ماده خواهد بود جزء هزينه‌هاي قابل‌قبول منظور نخواهد شد.

 

Mohsen Hamzeiy

A graduate of Bachelor of Accounting and MBA and  then DBA Student Executive


 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به گفتگو ملحق بشید ؟
در صورت تمایل همکاری کنید !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

20 − 11 =